Publieke Code bij Logius
open source publieke sector public code
13 maart 2025
Vandaag bij Logius op bezoek geweest.
Tom Ootes, developer relations bij developer.overheid.nl, gaf daar een presentatie over de Standaard voor Publieke Code, Nederlandse vertaling van de Standard for Public Code die we vorig jaar in opdracht van Opensourcewerken (MinBZK) vertaalden.
Opvallende misvatting: veel mensen denken dat de standaard primair bedoeld is om software “open source” te maken. Maar het gaat om iets anders: “publieke code” betekent dat beleid en software twee kanten van dezelfde medaille zijn. Uit de Standaard: “De Standaard voor Publieke Code ondersteunt het in samenwerking ontwikkelen van codebases die open, herbruikbaar, leesbaar, te verantwoorden, toegankelijk en duurzaam zijn.”
Als beleidsmakers en programmeurs in de publieke sector moeten we beseffen dat er specifieke eisen zijn aan ons werk, zoals algemene beginselen van behoorlijk bestuur en specifiekere wetten. De code die we schrijven moet daarom, net als beleid, aan een aantal eisen voldoen, waar onder:
- mensen moeten het kunnen inzien en begrijpen, zodat ze kritisch kunnen meekijken en bevragen (wet open overheid)
- de gemaakte keuzes moeten terug te vinden zijn en te herleiden zijn naar wet en beleid (liefst met een verwijzing)
- herbruikbaar beschikbaar stellen aan de samenleving (wet hergebruik overheidsinformatie)
- herbruikbaar beschikbaar stellen aan andere overheden (één overheid, effectief en efficiënt gebruik van publieke middelen)
- etc.
Dat gaat dus breder dan alleen de code “open sourcen”. De Standaard voor Publieke Code (en “opensourcewerken” als manier van denken en doen) is daarom óók waardevol in omgevingen waar openbaarheid (nog) niet de hoogste prioriteit heeft, en het bij elkaar komen en met elkaar bespreken hoe we dat in de praktijk brengen is daarom ook zo belangrijk.
Meer weten? Check de bovenstaande website(s) en praat mee op praatmee.codefor.nl.
Andere aantekeningen
Single Point of Failure
31 augustus 2025
We vrezen vaak het single point of failure — één plek waar alles kan vastlopen of lekken. Maar juist daar zit ook de sleutel: één plek om te sturen, te beveiligen en fouten te herstellen. Of het nu gaat om een AI-gateway die digitale autonomie waarborgt, of een centraal administratiekantoor voor medisch onderzoek dat privacy en toestemming strak beheert: kwetsbaarheid en mitigatie vallen samen. De crux is niet óf je centraliseert, maar hóe je dat ene punt zo inricht dat het een bron van vertrouwen wordt.
Design thinking: maatwerk is helemaal terug
1 maart 2018
Ontwikkelmethoden als agile development en lean startup onderschrijven het belang van de rol van de eindgebruiker, door deze vroeg en vaak te betrekken bij het ontwikkelen van software. Design thinking gaat daarin nog verder: de beoogde gebruikers worden niet alleen betrokken om gemaakte software te testen, maar ook om te bedenken wat voor software nodig is. Of zelfs om te beslissen óf er software nodig is.
Idee voor 360 graden feedback
26 januari 2021
Gewoon een klein ideetje, waarvan ik niet weet of het bestaat. Er zijn een aantal concepten die volgens mij mooi in elkaar haken, te weten: 360 graden feedback, 21st century skills, en retrospectief format. Ik heb nog geen uiteindelijke vorm bedacht, dus ideeën zijn welkom!