Open source licenties en verdienmodellen

public tech open source code for nl meetup

21 januari 2021

Vandaag een leuke Code for NL meetup over open source licenties en verdienmodellen. Walter van Holst van Hooghiemstra en partners vertelde over de verschillende, ook niet juridische, aspecten van deze licenties, waarna er ruimte was voor vragen.

Wanneer is iets een open source licentie? Volgens Walter is kenmerkend voor open source licenties dat ze de omstandigheden creëren om de broncode te mogen en kunnen bekijken en verspreiden, de vrijheid geven om aanpassingen te maken en te mogen verspreiden, dat ze de reputatie van de oorspronkelijke maker beschermen en waarborgen, en geen mensen, activiteiten, producten, en technologiën uitsluiten.

Naast de gebruikersovereenkomst is er de kant van de distributievoorwaarden. Dit is waar de licenties zeer uiteenlopen, van MIT aan de ene kant van het spectrum (de auteur is niet aansprakelijk, moet vermeld worden, en verder mag je doen wat je wil) via APL, MPL, GPL naar AGPL aan de andere kant van het specturm (alle code die je wijzigt of toevoegt moet ook weer worden vrijgegeven onder dezelfde voorwaarden).

Open Source Licenties

Meer dan juridisch

Redenen voor het gebruik van open source licenties, en ook het kiezen daarvan, lopen uiteen, zo vertelt Van Holst. Zo vergemakkelijkt het bijvoorbeeld het samenwerken over organisatiegrenzen heen en maakt het peer review van code eenvoudig, maar liggen er soms ook politiek-ideologische argumenten aan ten grondslag. De hele free software beweging is immers ook ontstaan als verzet tegen de praktijken die closed source softwarebedrijven er eind vorige eeuw op nahielden.

Tip: publiceer wel altijd een licentie bij je broncode op github, want zonder licentie mag je code officieel niet eens gecompileerd worden door iemand anders.

Geld verdienen

Tot slot bespreekt Walter nog een flink aantal verdienmodellen die verschillende grote bedrijven gebruiken rondom of op open source software, van consultancy tot maatwerk in opdracht, van implementatie tot hosting en support. Ook worden online diensten genoemd die draaien bovenop open source software en daaraan bijdragen.

Open Source Licenties

Openstaande vragen

Vragen waar we niet aan toe zijn gekomen, maar die we nog wel met elkaar willen bespreken in een vervolgmeetup:

  • zijn er best practices / handige workflows voor het werken met open source licenties, bijvoorbeeld: wat zijn de stappen die je doet wanneer je een repository clonet op Github?
  • op welke manier moet je minimaal invulling geven aan de naamvermeldingsverplichting, en wat is voor ons als community de manier waarop we dat (niet minimaal) willen doen; is dat in de interface, of in de repository, in de handleiding, “op de verpakking”, in artikelen?
  • bovenstaande vraag, maar voor contributers;
  • er zijn veel verdienmodellen rondom open source software, maar die vertrekken allemaal vanuit bestaande paketten; hoe zit het met innovatie, vooral in de publieke sector; wat zijn daar de verwachtingen, rollen, en omgangsvormen?

Meer weten?

De discussie gaat verder op de Code for NL Slack in kanaal #open-samenwerking, dus kom vooral meepraten. Voor meer diepgaande vragen aan Walter van Holst kun je kijken de website van Hooghiemstra & Partners.

Andere aantekeningen

Een algoritmeregister vullen

16 februari 2023

algoritmeregister software design

Gisteren was er een bijeenkomst van de provincies in het kader van algoritmeregister, deze keer met een focus op het vullen van het algoritmeregister: wat moet erin (en wat niet).

Lees Een algoritmeregister vullen

Ik wil geen 'clean desk'. Ik wil samenwerken.

30 januari 2026

publieke sector open samenwerking inspiratie creativiteit software design

Op veel plekken geldt een clean desk policy. Onder het mom van de flexibele werkplek worden gebouwen er volledig op ingericht: lege bureaus, lockers, generieke stoelen, en vooral niks op muren of ramen. Dat lijkt onschuldig. Efficiënt zelfs. Maar het heeft structurele effecten op hoe werk wordt gedaan en ervaren, en ook vooral op hoe samenwerken werkt (of beter: niet werkt).

Lees Ik wil geen 'clean desk'. Ik wil samenwerken.

Wat projecten kunnen leren van Common Ground

15 januari 2025

open source publieke sector common ground

Hoe kunnen publieke projecten effectiever samenwerken? Het Common Ground-model biedt hiervoor een interessante opzet.

Lees Wat projecten kunnen leren van Common Ground

Bekijk alle aantekeningen