Zo denkt Amsterdam vanuit de eindgebruiker
publieke sector open samenwerking inspiratie creativiteit software design
22 januari 2018
Overheden willen de burger graag meer centraal zetten. IT speelt daar een belangrijke rol in. De gemeente Amsterdam hanteert hiervoor een eigen ontwikkelde FIXX-methode.
(Lees het originele artikel op AG Connect)
“Een belangrijke beweging die we zien is dat overheden de burger meer centraal willen stellen. Ondertussen heeft de overheid te maken met de complexiteit van ambtelijke en politieke processen. Hoe zet je in die dagelijkse praktijk de burger centraal, dat is een vraag waar veel overheidsinstellingen mee bezig zijn”, merkt Gert Schuurman van ontwerpbureau Stroomt interactions.
Heel concreet helpen
Zijn organisatie hielp de gemeente Amsterdam bij de uitvoer van een project aan de hand van de methode FIXXX. Met die methode streeft het Datalab van de gemeente Amsterdam er naar om binnen drie maanden gebruikers heel concreet te helpen met een probleem en daarbij uit te gaan van de handelingen en wensen van die gebruiker.
Een Amsterdamse ambtenaar kan een vraagstuk indienen om daar de FIXXX-methode op toe te laten passen. Voorwaarde is dat de oplossing iets met technologie en software te maken moet hebben, zegt Schuurman. “Aan de hand van een intake wordt bepaald of het project met FIXXX aan te pakken is. Zo heeft niet alleen het Datalab invloed op de uitkomst, ook de bestuurslaag heeft er wat over te zeggen.”
“Je ziet binnen overheden vaak dat ze wel mee willen met bepaalde IT-ontwikkelingen, maar dat wordt gedacht dat het niet binnen de overheid past – omdat die organisatie met politieke processen te maken heeft.”
Niet alle vraagstukken zijn voor deze methode bruikbaar, zegt Schuurman. “Vooral heel specifieke afgebakende vraagstukken lenen zich voor deze methode. Maar dat zijn er eigenlijk heel veel.”
Een voorbeeld van een vraagstuk dat Amsterdam met FIXXX aanpakte: Amsterdamse ambtenaren die regelmatig in contact staan met straatcoaches – vaak jongeren uit de doelgroep – zochten een oplossing voor verslaglegging vanuit die straatcoaches. “Dit zijn vaak jongeren die op hun eigen manier verslag leggen. Vaak werd op de hoek van de straat in een mailtje op de telefoon het verslag getikt. Dat is niet veilig en niet handig”, zegt Schuurman. Het FIXXX-team heeft voor deze groep gebruikers een tool ontwikkeld.
Mee de straat op
Het FIXXX-team van de gemeente Amsterdam kijkt eerst een tijd met de gebruikers mee, die fase duurt ongeveer een week. “Dat gebeurt niet vanuit een ivoren toren”, zegt Schuurman. “Er wordt echt met de gebruiker meegelopen. In het voorbeeld van straatcoaches gaan de mensen mee de straat op.” Na die researchfase gaat het IT-team aan de slag en aan de hand van hun eerste prototype krijgt het team feedback van de eindgebruikers.
“Er wordt snel een prototype geleverd, want het is belangrijk dat dit snel wordt getoetst bij de gebruiker.” Daarna wordt in sprints het product verder ontwikkeld. Na twaalf weken vindt de eindevaluatie plaats en wordt duidelijk of het vraagstuk van de gebruiker is opgelost en of de tool ook na die 3 maanden gebruikt zal blijven worden.
Design thinking
Schuurman is trots op dat het project in Amsterdam succesvol is. “Je ziet binnen overheden vaak dat ze wel mee willen met bepaalde IT-ontwikkelingen, maar dat wordt gedacht dat het niet binnen de overheid past – omdat die organisatie met politieke processen te maken heeft.” Volgens Schuurman is de methodiek bruikbaar voor andere overheden, maar zeker ook in andere sectoren. “Design thinking wordt wereldwijd omarmd. De zorg is een sector waar deze methodiek veel zou kunnen toevoegen.”
Andere aantekeningen
Datagedreven werken ondersteunt mensen in hun autonomie en professionaliteit
1 januari 2020
Mensen denken bij datagedreven werken vaak aan management-data en daarmee managementsturing. Managementsturing is een grote, langzame feedbackloop. Met datagedreven werken kun je echter veel kleinere feedbackloops maken, die veel zinvoller zijn voor de mensen in de uitvoering zelf. Daarom maken wij juist praktische apps voor in de uitvoering, die vervolgens data genereren voor de aansturing: ze kunnen iets met die gegenereerde gaan data doen. En ook dat levert weer data op. Zo krijg je voet tussen de deur om de datagedreven werkwijze langzaam op te bouwen.
Lees Datagedreven werken ondersteunt mensen in hun autonomie en professionaliteit
Interview over Gegevensboekhouding
10 september 2024
Uiteenlopende wensen en verwachtingen vertalen naar een duidelijk concept voor "Gegevensboekhouding"
Publieke Code bij Logius
13 maart 2025
Als beleidsmakers en programmeurs in de publieke sector moeten we beseffen dat er specifieke eisen zijn aan ons werk. De Standaard voor Publieke Code is daarom óók waardevol in omgevingen waar openbaarheid (nog) niet de hoogste prioriteit heeft.